"Alles wat ik ontdekt en geleerd heb, wil ik doorgeven"
archief oud artikel 30 juni 2014 Cultuur Reine Marie Verhagen begon zoals zoveel anderen: blokfluitles in een klas met dertig kinderen. “Alleen ben ik nooit meer gestopt!†Sindsdien verdiept ze zich in de geschiedenis van de blokfluitmuziek en groeide haar passie voor het instrument. Die passie brengt ze over op het conservatorium en tijdens concerten.
Reine Marie Verhagen vond als kind blokfluiten ‘echt leuk'. En het ging ook gewoon goed. “Dat hadden mijn ouders ook in de gaten, dus ik kreeg privéles en nog later ging ik naar de vooropleiding van het conservatorium.†Het was een turbulente tijd voor de blokfluit.
Rond 1965 werd het instrument als het ware herontdekt. Frans Brüggen, de pionier van de blokfluit, was daar ook bij betrokken. “Na 1750, het jaar waarin Bach overleed, werd er zo goed als geen muziek meer geschreven voor blokfluit. In de Romantiek was geen plek voor dit instrument! Maar in de zestiger jaren laaide de belangstelling weer op, Nederland had daarin een leidende rol. Het gonsde op het conservatorium, een spannende tijd. We moesten ver terug in de geschiedenis om te zien wat er vanaf de zestiende eeuw was geschreven over blokfluitmuziek en –techniek. Er werd veel onderzoek in bibliotheken gedaan en op papier gezet. Omdat de blokfluit al die tijd onderbelicht was geweest, was er ook weinig bekend over blaas- en toontechniek. Iedereen kan wel op een blokfluit blazen, dat is niet zo moeilijk, maar er is veel meer te zeggen over een goede fluittechniek.â€
Verhagen vertelt: “Tegenwoordig wordt alles opgeschreven, hoe iets gespeeld moet worden bijvoorbeeld. Maar in die tijd werd er niet bij de noten geschreven of je hard of zacht moest blazen. De componist ging er van uit dat we dat wel zouden weten. Nog verder terug in de tijd werd de melodie niet eens genoteerd, het werd voorgespeeld en ‘via het oor' overgedragen.â€
Knetterhard werken
Toen Verhagen in 1976 als 23-jarige van het conservatorium kwam, kon ze vrijwel meteen aan het werk als hoofdvakdocent aan het conservatorium in Enschede. “Dat was krankzinnig natuurlijk, maar er waren in die tijd heel weinig afgestudeerde musici die zich er verder in wilden verdiepen. Het was dankbaar werk, de scholen waren blij als er docenten met een diploma en goede kennis kwamen lesgeven. Ik vond het niet altijd makkelijk, in het begin waren de studenten ouder dan ik zelf! Maar er was wel erg veel motivatie. En ik was zelf ook erg gemotiveerd om alles wat ik geleerd had weer door te geven. En dat ben ik nog steeds. Het was knetterhard werken. Als docent maakte ik alle ontwikkelingen van heel dichtbij mee. Voor een docent, zeker op het conservatorium, is het noodzakelijk dat je zelf ook midden in de praktijk staat. Alles wat ik zelf ontdekt en geleerd heb, wil ik doorgeven aan mijn studenten.â€Drive voor oude muziek
Of het werk nog steeds uitdagend is en de blokfluit nog steeds interessant? Reine Marie Verhagen vertelt: “Je moet zelf de uitdaging opzoeken, dat hoort bij je vak. Dat deed ik bijvoorbeeld een aantal jaar geleden, toen Steve Reich naar het conservatorium in Den Haag kwam als gast-docent. De lessen lagen twee weken stil en iedereen was bezig met zijn werken. Ik vond het jammer dat er niets te doen was voor de blokfluitisten, dus heb ik zijn dwarsfluitconcert omgezet voor blokfluit. Dat was een project van een jaar, maar het was wel fantastisch om te doen. Dat soort dingen moet je af en toe blijven doen. Die enorme drive voor de blokfluit en voor de oude muziek zit blijkbaar in me. Ik heb het ook wel ontwikkeld in de loop van de tijd, veel onderzoek gedaan, maar het ging gewoon ook lekker.â€Vooroordelen
De dagen van Reine Marie Verhagen vullen zich met diverse bezigheden: ze speelt in het Amsterdam Baroque Orchestra en met het Corelli-ensemble en ze geeft nog steeds les. En thuis, ter ontspanning, speelt ze cello. “Ja, dat wisten heel veel mensen nooit van me, en dat vind ik ook prima. Ik doe het alleen maar thuis, of met vrienden. Vroeger dacht ik wel: als ik er nu voor kies om blokfluitist te worden, kan ik dus nooit muziek spelen van Mendelssohn, Chopin of Brahms. Word ik daar wel gelukkig van? Maar net als veel andere blokfluitisten heb ik er dus iets naast gevonden om af en toe ook te spelen. Niet omdat de blokfluit te beperkt is. Er is gigantisch veel muziek geschreven voor de blokfluit, alleen niet in de Romantiek. Natuurlijk kom ik die vooroordelen tegen, dat de blokfluit beperkte mogelijkheden heeft. Maar ik heb daar zelf nooit last van gehad. Ik denk dat mensen gewoon niet weten wat er allemaal mogelijk is. Dat neem ik ze niet kwalijk hoor, er zijn ook genoeg dingen waar ik geen verstand van heb. Ik zie het ook niet als mijn doel om mensen te overtuigen blokfluitmuziek te gaan luisteren en te gaan waarderen. De bekende blokfluitist Frans Brüggen maakte bijvoorbeeld fantastische opnames, om de wereld te laten horen wat er allemaal kan. Die verbaasde reacties van mensen zijn wel heel leuk, als ze horen hoe de blokfluit ook kan klinken. O hâ, er kan dus wel van alles met de blokfluit. Mijn persoonlijke doel is een stuk egoïstischer: ik haal zoveel mogelijk uit mezelf en speel zo goed als ik kan. Of dat nou thuis is, met mijn studenten of op het podium.â€Interview - Laatst gewijzigd: 2014-07-02 13:41:23 · Gepubliceerd: 30 juni 2014 - 1198
Activiteiten Edesche Concertzaal
Nu te bezoeken
Caspar Vos (piano), Niek Baar (viool) & Ella van Poucke (cello) - Brahms, Sjostakovitsj, Martin - Artist in residence
Wat hebben Johannes Brahms, Dmitri Sjostakovitsj en Frank Martin met elkaar gemeen? Alledrie wekken ze oude volksmuziektradities in hun stukken tot leven. Pianist en artist in residence Caspar Vos,...
Vanaf volgende week te bezoeken
Paul Lewis - Mozart, Beethoven, Brahms - Wereldpianisten
Voor de pianomuziek van Beethoven en Schubert moet je bij meesterpianist Paul Lewis zijn. Zijn interpretaties ontvangen lovende kritieken in de internationale pers. Tijdens dit pianorecital neemt...
Later dit jaar
Simone Lamsma (viool) & Jonathan Fournel (piano) - Brahms, Fauré, Ravel - Artist in Residence
Beleef een hartverwarmende avond met stervioliste Simone Lamsma en artist in residence Jonathan Fournel, winnaar van het Koningin Elisabethconcours 2021. Dit eensgezinde duo neemt je mee op een...
Quartetto Bernardini & Matthea de Muynck - Hobokwartetten van Mozart & Boccherini - Kamermuziek
Reis met Quartetto Bernardini mee naar het achttiende-eeuwse Europa van Mozart en Boccherini! Beide componisten schreven meesterlijke kamermuziek voor hobo en strijkkwartet. Ook klinkt een pakkende...
Barry Douglas - Schuberts Impromptu's en Liszts magistrale Sonate - Wereldpianisten
De Ierse pianist Barry Douglas werd op slag wereldberoemd door in 1986, als eerste niet-Rus sinds Van Cliburn, het gezaghebbende Tsjaikovski Internationaal Concours in Moskou te winnen. Deze...
UITGESTELD Barry Douglas - Schuberts Impromptu's en Liszts magistrale Sonate - Wereldpianisten
De Ierse pianist Barry Douglas werd op slag wereldberoemd door in 1986 als eerste niet-Rus sinds Van Cliburn het gezaghebbende Tsjaikovski Internationaal Concours in Moskou te winnen. Deze...
Combattimento - Händels orgelconcert 'De koekoek en de nachtegaal' - Oude Muziek
Dompel je onder in het Londen van Händel met Combattimento als je gids. In deze stad vierde deze beroemde barokcomponist muzikale triomfen met zijn opera's, oratoria en concerten. Vooral zijn...
Jaeden Izik-Dzurko - Bach, Rachmaninov, Franck - Wereldpianisten
Met de Canadese pianist Jaeden Izik-Dzurko beluister je een van de beste pianisten van zijn generatie. In 2024 speelde hij zich letterlijk in de kijker door de befaamde Leeds Piano Competition...
Victor Julien-Laferrière (cello) & Jonathan Fournel (piano) - Kamermuziek
Ontmoet Victor Julien-Laferrière, de stralende stercellist die te gast is bij onze artist in residence Jonathan Fournel. Hij won de Koningin Elisabethwedstrijd van 2017 en betovert wereldwijd...
Marigold Piano Quartet - Brahms & Fauré - Kamermuziek
Wat maakt een pianokwartet zo bijzonder? De combinatie van piano en strijktrio die samensmelt tot een hechte eenhei, waarvan het totaal meer is dan de som der delen. Het Marigold Piano Quartet...
Ronald Brautigam - Beethoven, Mozart, Schubert - Wereldpianisten
Wie Wenen zegt, denkt aan Mozart, Beethoven en Schubert. Meesterpianist Ronald Brautigam brengt hun muziek tot leven met ongekende verfijning en expressie. Tijdens dit concert neemt Brautigam je...
Kerstconcert I - Berghout Ensemble - Kerstlicht op Gouden Snaren
Harpiste Veronique Serpenti en het Berghout Ensemble zorgen voor een intiem kerstconcert rondom de harp. Mozarts Adagio & Allegro KV 617 voor glasharp en strijkkwartet vormt het sprankelende...
Kerstconcert II - Barbara Kozelj (mezzosopraan) & Thomas Beijer (piano) - Kerst bij Brahms, Schumann en Mompou
Mezzosopraan Barbara Kozelj en meesterpianist Thomas Beijer nemen je mee op een muzikale ontdekkingsreis langs Europese kersttradities. In Tsjechië hoor je de rijke, poëtische klanken van Dvořák en...
Lavinia Meijer (harp) & Reyer Zwart (piano, gitaar) - Glass, Mertens, Monk - Licht Klassiek
Voor harpiste Lavinia Meijer bestaan er geen muzikale grenzen. Even moeiteloos schittert ze op het klassieke concertpodium als op een popfestival. Wat altijd blijft, is haar sublieme spel en haar...
Schuberts 'Der Tod und das Mädchen' - Barbican Quartet - Strijkkwartetten
Vier internationale musici, vier unieke persoonlijkheden – samen vormen ze één ongeëvenaard strijkkwartet. Met het Barbican Quartet ervaar je een unieke stem in de kamermuziekwereld. Waar ze ook...
Hannes Minnaar - Schubert, Chopin & Regers Bachvariaties - Wereldpianisten
Meesterpianist Hannes Minnaar heeft nauwelijks nog introductie nodig. Al jaren behoort hij tot de absolute top onder de Nederlandse pianisten. Pers en publiek zijn het eens over zijn unieke...
Delta Piano Trio - Brahms, Smetana, Kurtág - Kamermuziek
Beleef een avond vol muzikale magie met het Delta Piano Trio, een van de meest opwindende pianotrio's van Nederland! Dit gerenommeerde ensemble is niet meer weg te denken van het kamermuziekpodium...
Maria Milstein (viool), Quirine Viersen (cello) & Elisa Karen Tavenier (altviool) - Mozart, Schubert, Weinberg - Kamermuziek
Violist Maria Milstein, cellist Quirine Viersen en altviolist Elisa Karen Tavenier vormen een ijzersterk trio op het concertpodium. Als solist en in ensembles als het Van Baerle Trio en het Animato...
Jonathan Fournel - Chopins Grande Valse Brillante en Schuberts Wanderer Fantasie - Wereldpianisten
Artist in residence Jonathan Fournel raakt het hart met zijn verfijnde expressie en ongekende muzikaliteit. Als winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd 2021 vertelt hij met de kleinste nuances...
Telemanns Passie: Seliges Erwägen des bitteren Leydens und Sterbens Jesu Christi
Georg Philipp Telemann schreef maar liefst veertig passies en zeven passie oratoria. Na Telemanns dramatische Brockes-Passion waagt het Apollo Ensemble zich nu aan zijn passie-oratorium Seliges...
Izhar Elias (gitaar) & Fernando Cordas (gitaar) - Dos Amigos & The Godfather - Licht Klassiek
Stap met topgitaristen Izhar Elias en Fernando Cordas in de wereld van de Spaanse gitaar. Deze virtuoze vrienden brengen de Spaanse gitaartraditie tot leven op zowel historische als moderne...
Andrei Korobeinikov - Beethoven, Haydn, Messiaen - Wereldpianisten
Andrei Korobeinikov – winnaar van de Scriabin International Piano Competition 2004 – maakt indruk met zijn poëtische spel en vurige intensiteit. In de Edesche Concertzaal brengt hij een gelaagd...
Annelien van Wauwe (klarinet), Paloma Kouider (piano), Louis Rodde (cello) - Beethoven, Brahms, Schumann - Kamermuziek
Met klarinettist Annelien van Wauwe, pianist Paloma Kouider en cellist Louis Rodde gezamenlijk op het podium wordt het een groot muzikaal feest. Deze drie topsolisten spelen drie tophits uit het...
Animato Kwartet - Mozart, Schubert, Bartók - Strijkkwartetten
Het Animato Kwartet bezorgt je een avond vol Weense flair en Hongaarse pit. Mozart en Schubert beluister je op de toppen van hun kunnen met hun late kwartetten. In Mozarts Strijkkwartet KV 589...