
Een interview met het vooraanstaande Borodin Quartet
archief oud artikel 22 november 2017 Cultuur Ede, Gelderland De vier leden van het Borodin Quartet vormen levende muziekgeschiedenis. Niet alleen hebben de vier heren een enorme staat van dienst, ze maken tevens deel uit van een van de oudste strijkkwartetten ter wereld. De eerste generatie strijkers van het Borodin Quartet werkte samen met componist Sjostakovitsj, speelde op de begrafenis van Jozef Stalin en Sergej Prokofjev, en deelde het podium met wereldberoemde musici als Mstislav Rostropovich en Svjatoslav Richter. Stof genoeg voor een interessant gesprek met Igor Naidin, sinds 1996 altviolist van het Borodin Quartet.
Even in Nederland
Het Borodin Quartet is even in Nederland voor een tournee langs de kamermuziekzalen van Amsterdam, Rotterdam en Zwolle. Vanuit het Rotterdamse Marriott Hotel vertelt Igor breeduit over zijn leven als altviolist in een van ‘s werelds meest vooraanstaande strijkkwartetten. De jonge Igor leek min of meer voorbestemd om lid te worden van het Borodin Quartet, evenals cellist Vladimir Balshin. "Als student aan het Conservatorium van Moskou kreeg ik de kans om masterclasses te volgen bij het toen al legendarische Borodin Quartet. Toen ik als 26-jarige auditie deed bij het kwartet, bleek dat ze me al langer in het vizier hadden", lacht Igor met zijn sonore basstem.
Louter hoogtepunten
Inmiddels speelt Igor Naidin al 21 jaar in het Borodin Quartet. Een lange periode waaruit het lastig is hoogtepunten te kiezen, juist omdat er zoveel zijn. Na een bedachtzame stilte antwoordt Igor: "Als ik iets moet kiezen, dan de integrale opname van Beethovens strijkkwartetten. Tussen 2002 en 2004 zetten we ze alle zestien op de plaat. Onze voorgangers hebben deze stukken ook al opgenomen, maar wij vonden het tijd voor een nieuwe opname." Wereldwijd zorgden die opnames voor stormachtige lofuitingen in de muziekpers.
Dmitri Sjostakovitsj
Minstens zo trots is Igor Naidin op de opname van Sjostakovitsj' vijftien strijkkwartetten. "Het is muziek die al heel lang met het Borodin Quartet meegaat. Sterker nog, Sjostakovitsj zelf studeerde zijn muziek met onze voorgangers in." Sindsdien behoort zijn muziek tot het kernrepertoire van het Borodin Quartet. Igor Naidin: "We waren de eersten die zijn muziek in Europa en Nederland uitvoerden. Ook speelden we als eersten cycli van zijn kwartetten, de eerste keer toen hij zijn Elfde Strijkkwartet had voltooid."Moskou
Die intense samenwerking met een grootheid als Sjostakovitsj was voor het toen nog jonge Borodin Quartet enorm inspirerend. "Die aanwijzingen waren vooral technisch van aard en hadden bijvoorbeeld te maken met het te kiezen tempo. Het zorgde ervoor dat we hier en daar net andere accenten leggen dan andere strijkkwartetten." Wellicht heeft dat te maken met de Moskouse School waaruit zowel Sjostakovitsj als het Borodin Quartet stammen. "Het opmerkelijke aan ons kwartet is dat we allemaal laureaten zijn van het Moskous Conservatorium. Dat was zeker niet de opzet, maar na ruim zeventig jaar wel de uitkomst van ons kwartet", lacht Igor. "Het voordeel is dat je, omdat je uit dezelfde muzikale traditie komt, elkaar direct aanvoelt en zogezegd elkaars taal spreekt." Het is dan ook geen wonder dat de vier leden van het Borodin Quartet naast toegewijde collega's ook goede vrienden geworden zijn. "Je moet wel, als je met elkaar meer tijd doorbrengt dan met je familie. Maar we hebben daarin een goede balans gevonden."'Verantwoordelijke democratie'
Die balans is ook van essentieel belang tijdens het repetitieproces. "We zijn een heel democratisch ensemble waarbij we openstaan voor elkaars visies. Als iemand een idee heeft, proberen we het altijd uit en dan blijkt vanzelf of het een goed idee was of niet.' Op de vraag hoe Igor deze werkwijze in twee woorden zou moeten samenvatten, antwoordt hij kordaat: "Verantwoordelijke democratie. Iedere beslissing wordt door ons allemaal onderschreven."
Alexander Borodin
In de Edesche Concertzaal speelt het Borodin Quartet muziek die dicht bij het kwartet ligt. Zo staat het Tweede Strijkkwartet van Alexander Borodin op het programma. Igor Naidin: "Hij is zogezegd onze 'patroonheilige' en in bredere zin de grondlegger van de Russische kamermuziek. Extra bijzonder aan Borodin was dat hij geen musicus was, maar scheikundige. Hij werkte aan de medische militaire academie en schreef in zijn vrije tijd muziek. Daarom is zijn oeuvre klein gebleven, maar wat hij schreef zijn meesterwerken." Over wat er zo goed is aan zijn muziek, vertelt Igor enthousiast: "Het is niet zo dramatisch als bijvoorbeeld bij Beethoven. Je hoort dat Borodin vooral zoekt naar schoonheid van klank en harmonie. Dat merk je vooral in de ‘Notturno' van zijn Tweede Strijkkwartet, dat het bekendst is geworden."
Pianomuziek voor strijkkwartet
Een ander bijzonder stuk op het programma is Tsjaikovski's Kinderalbum. Pianomuziek waarbij je je op het eerste gezicht afvraagt of die wel past bij een serieus strijkkwartet. "Deze miniatuurtjes zijn net als de klaviermuziek van Bach kwalitatief erg goed en voor veel pianisten dagelijks brood. Omdat er zo weinig kamermuziek van Tsjaikovski bestaat, besloot onze voormalige eerste violist, Rostislav Dubinsky, er een versie voor strijkkwartet van te maken." Igor haast zich erbij te zeggen dat dit arrangement allesbehalve een kopie is van de pianoversie. "We kiezen bijvoorbeeld andere tempi. Bovendien hoefde Dubinsky geen rekening te houden met de beperking van de tien vingers van de pianist." Dubinsky's arrangement heeft ook andere strijkkwartetten enthousiast gemaakt. "We zijn niet meer de enigen die deze muziek spelen", lacht Igor. "Ook jonge Russische strijkkwartetten hebben het inmiddels op het repertoire gezet."Nederland kamermuziekland
Het zijn dus niet de klassieke 'hits' waarmee het Borodin Quartet furore maakt. Voor het Nederlandse publiek maakt dat weinig uit met als bijkomend voordeel dat het Borodin Quartet graag in Nederland komt. "Ik zeg het zonder overdrijving, maar voor ons is het een van de beste landen voor kamermuziek, net als Duitsland. Het publiek luistert aandachtig en staat open voor veel soorten muziek." Behalve in Rotterdam en Amsterdam speelt het Borodin Quartet ook regelmatig buiten de Randstad. Igor Naidin is dan ook blij met de Edesche Concertzaal als nieuw kamermuziekpodium in Nederland. "Ik ben benieuwd wat het publiek van onze stukken vindt. We kijken er naar uit om in Ede te spelen! Maar eerst is vanavond Rotterdam aan de beurt..."
Interview - Laatst gewijzigd: 2020-09-17 11:02:44 · Gepubliceerd: 22 november 2017 - 211
Activiteiten Edesche Concertzaal
Vanaf volgende week te bezoeken
Caspar Vos (piano), Niek Baar (viool) & Ella van Poucke (cello) - Brahms, Sjostakovitsj, Martin - Artist in residence
Wat hebben Johannes Brahms, Dmitri Sjostakovitsj en Frank Martin met elkaar gemeen? Alledrie wekken ze oude volksmuziektradities in hun stukken tot leven. Pianist en artist in residence Caspar Vos,...
Binnen enkele weken te bezoeken
Paul Lewis - Mozart, Beethoven, Brahms - Wereldpianisten
Voor de pianomuziek van Beethoven en Schubert moet je bij meesterpianist Paul Lewis zijn. Zijn interpretaties ontvangen lovende kritieken in de internationale pers. Tijdens dit pianorecital neemt...
Later dit jaar
Simone Lamsma (viool) & Jonathan Fournel (piano) - Brahms, Fauré, Ravel - Artist in Residence
Beleef een hartverwarmende avond met stervioliste Simone Lamsma en artist in residence Jonathan Fournel, winnaar van het Koningin Elisabethconcours 2021. Dit eensgezinde duo neemt je mee op een...
Quartetto Bernardini & Matthea de Muynck - Hobokwartetten van Mozart & Boccherini - Kamermuziek
Reis met Quartetto Bernardini mee naar het achttiende-eeuwse Europa van Mozart en Boccherini! Beide componisten schreven meesterlijke kamermuziek voor hobo en strijkkwartet. Ook klinkt een pakkende...
Barry Douglas - Schuberts Impromptu's en Liszts magistrale Sonate - Wereldpianisten
De Ierse pianist Barry Douglas werd op slag wereldberoemd door in 1986, als eerste niet-Rus sinds Van Cliburn, het gezaghebbende Tsjaikovski Internationaal Concours in Moskou te winnen. Deze...
UITGESTELD Barry Douglas - Schuberts Impromptu's en Liszts magistrale Sonate - Wereldpianisten
De Ierse pianist Barry Douglas werd op slag wereldberoemd door in 1986 als eerste niet-Rus sinds Van Cliburn het gezaghebbende Tsjaikovski Internationaal Concours in Moskou te winnen. Deze...
Combattimento - Händels orgelconcert 'De koekoek en de nachtegaal' - Oude Muziek
Dompel je onder in het Londen van Händel met Combattimento als je gids. In deze stad vierde deze beroemde barokcomponist muzikale triomfen met zijn opera's, oratoria en concerten. Vooral zijn...
Jaeden Izik-Dzurko - Bach, Rachmaninov, Franck - Wereldpianisten
Met de Canadese pianist Jaeden Izik-Dzurko beluister je een van de beste pianisten van zijn generatie. In 2024 speelde hij zich letterlijk in de kijker door de befaamde Leeds Piano Competition...
Victor Julien-Laferrière (cello) & Jonathan Fournel (piano) - Kamermuziek
Ontmoet Victor Julien-Laferrière, de stralende stercellist die te gast is bij onze artist in residence Jonathan Fournel. Hij won de Koningin Elisabethwedstrijd van 2017 en betovert wereldwijd...
Marigold Piano Quartet - Brahms & Fauré - Kamermuziek
Wat maakt een pianokwartet zo bijzonder? De combinatie van piano en strijktrio die samensmelt tot een hechte eenhei, waarvan het totaal meer is dan de som der delen. Het Marigold Piano Quartet...
Ronald Brautigam - Beethoven, Mozart, Schubert - Wereldpianisten
Wie Wenen zegt, denkt aan Mozart, Beethoven en Schubert. Meesterpianist Ronald Brautigam brengt hun muziek tot leven met ongekende verfijning en expressie. Tijdens dit concert neemt Brautigam je...
Kerstconcert I - Berghout Ensemble - Kerstlicht op Gouden Snaren
Harpiste Veronique Serpenti en het Berghout Ensemble zorgen voor een intiem kerstconcert rondom de harp. Mozarts Adagio & Allegro KV 617 voor glasharp en strijkkwartet vormt het sprankelende...
Kerstconcert II - Barbara Kozelj (mezzosopraan) & Thomas Beijer (piano) - Kerst bij Brahms, Schumann en Mompou
Mezzosopraan Barbara Kozelj en meesterpianist Thomas Beijer nemen je mee op een muzikale ontdekkingsreis langs Europese kersttradities. In Tsjechië hoor je de rijke, poëtische klanken van Dvořák en...
Lavinia Meijer (harp) & Reyer Zwart (piano, gitaar) - Glass, Mertens, Monk - Licht Klassiek
Voor harpiste Lavinia Meijer bestaan er geen muzikale grenzen. Even moeiteloos schittert ze op het klassieke concertpodium als op een popfestival. Wat altijd blijft, is haar sublieme spel en haar...
Schuberts 'Der Tod und das Mädchen' - Barbican Quartet - Strijkkwartetten
Vier internationale musici, vier unieke persoonlijkheden – samen vormen ze één ongeëvenaard strijkkwartet. Met het Barbican Quartet ervaar je een unieke stem in de kamermuziekwereld. Waar ze ook...
Hannes Minnaar - Schubert, Chopin & Regers Bachvariaties - Wereldpianisten
Meesterpianist Hannes Minnaar heeft nauwelijks nog introductie nodig. Al jaren behoort hij tot de absolute top onder de Nederlandse pianisten. Pers en publiek zijn het eens over zijn unieke...
Delta Piano Trio - Brahms, Smetana, Kurtág - Kamermuziek
Beleef een avond vol muzikale magie met het Delta Piano Trio, een van de meest opwindende pianotrio's van Nederland! Dit gerenommeerde ensemble is niet meer weg te denken van het kamermuziekpodium...
Maria Milstein (viool), Quirine Viersen (cello) & Elisa Karen Tavenier (altviool) - Mozart, Schubert, Weinberg - Kamermuziek
Violist Maria Milstein, cellist Quirine Viersen en altviolist Elisa Karen Tavenier vormen een ijzersterk trio op het concertpodium. Als solist en in ensembles als het Van Baerle Trio en het Animato...
Jonathan Fournel - Chopins Grande Valse Brillante en Schuberts Wanderer Fantasie - Wereldpianisten
Artist in residence Jonathan Fournel raakt het hart met zijn verfijnde expressie en ongekende muzikaliteit. Als winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd 2021 vertelt hij met de kleinste nuances...
Telemanns Passie: Seliges Erwägen des bitteren Leydens und Sterbens Jesu Christi
Georg Philipp Telemann schreef maar liefst veertig passies en zeven passie oratoria. Na Telemanns dramatische Brockes-Passion waagt het Apollo Ensemble zich nu aan zijn passie-oratorium Seliges...
Izhar Elias (gitaar) & Fernando Cordas (gitaar) - Dos Amigos & The Godfather - Licht Klassiek
Stap met topgitaristen Izhar Elias en Fernando Cordas in de wereld van de Spaanse gitaar. Deze virtuoze vrienden brengen de Spaanse gitaartraditie tot leven op zowel historische als moderne...
Andrei Korobeinikov - Beethoven, Haydn, Messiaen - Wereldpianisten
Andrei Korobeinikov – winnaar van de Scriabin International Piano Competition 2004 – maakt indruk met zijn poëtische spel en vurige intensiteit. In de Edesche Concertzaal brengt hij een gelaagd...
Annelien van Wauwe (klarinet), Paloma Kouider (piano), Louis Rodde (cello) - Beethoven, Brahms, Schumann - Kamermuziek
Met klarinettist Annelien van Wauwe, pianist Paloma Kouider en cellist Louis Rodde gezamenlijk op het podium wordt het een groot muzikaal feest. Deze drie topsolisten spelen drie tophits uit het...
Animato Kwartet - Mozart, Schubert, Bartók - Strijkkwartetten
Het Animato Kwartet bezorgt je een avond vol Weense flair en Hongaarse pit. Mozart en Schubert beluister je op de toppen van hun kunnen met hun late kwartetten. In Mozarts Strijkkwartet KV 589...