door

Thomas Oltheten: "De kwaliteit van de muziek staat voorop"

Foto 1. Het Apollo Ensemble. Foto: Anne Meyer

Het Apolle Ensemble speelt in de Edesche Concertzaal

archief oud artikel 6 februari 2018 Cultuur Ede, Gelderland Het Apollo Ensemble draait al 25 jaar mee in de eredivisie van de Nederlandse oude-muziekensembles. Niet in de laatste plaats vanwege de vaak originele thema's van hun projecten. Of het nu gaat om het verdwenen hoofd van Joseph Haydn of een dramatisch passie-oratorium van Händel, telkens weer verbaast én ontroert het Apollo Ensemble met verrassende invalshoeken.

David Rabinovich

Het geheim achter hun succes ligt grotendeels in handen van artistiek directeur David Rabinovich, vertelt zakelijk leider en fagottist Thomas Oltheten. "Vanaf het begin richten we ons op inhoudelijk sterke programma's. Alleen zo kun je je bestaan veilig stellen tussen de vele ensembles en groepen die Nederland rijk is." Maar alleen spraakmakende programma's zijn niet voldoende. Oltheten: "De kwaliteit van de muziek staat voorop."

Het hoofd van Haydn

Bij het Apollo Ensemble gaat die combinatie van muzikale kwaliteit en fascinerende verhalen al decennia hand in hand. "Met Haydn vieren we op dit moment ons 25-jarig jubileum", vertelt Oltheten. "De muziek van deze belangrijke Oostenrijkse componist loopt als een rode draad door de geschiedenis van ons ensemble. De jubileumconcerten vormen dan ook een soort hommage aan hem. Speciaal voor deze gelegenheid hebben we de roman Het hoofd van Haydn van schrijver Theun de Vries (1907-2005) laten herdrukken." In deze roman vertelt De Vries het spannende en lugubere verhaal over de postume onthoofding van Haydn. "Na zijn dood viel Haydns hoofd in handen van wat we tegenwoordig een stel pseudowetenschappers zouden noemen. Zij wilden onderzoeken of genialiteit aan de omvang van iemands hoofd valt af te meten."

Oude muziek in een moderne vinexwijk

Dit Haydn-project is slechts één voorbeeld uit de rijke geschiedenis van het Apollo Ensemble. Een geschiedenis die begon in een vinex-wijk van Lelystad. Thomas Oltheten: "Nadat mijn vrouw Marion, die ook in het Apollo Ensemble meespeelt, en ik na onze muziekstudies in Zwitserland - ik studeerde fagot - terugkeerden naar Nederland, settelden we ons in Lelystad. We merkten dat daar nog weinig te doen was op muziekgebied en dus begonnen we met het organiseren van concerten. Een van de eerste projecten die we aanpakten was rond muziek van Constantijn Huygens. Daarmee bloeide mijn liefde voor oude muziek gaandeweg op."

Twaalf fagotten

Die liefde vertaalde zich ook in een flinke verzameling fagotten. Dit waren niet alleen barokke instrumenten, maar ook negentiende-eeuwse exemplaren. De interesse voor historische instrumenten had voor Thomas ook een praktisch voordeel: "Ik merkte dat ik het prettiger vond om bijvoorbeeld barokmuziek op een instrument uit die tijd te spelen. Ik kon er gewoon beter op weg. Een bijkomend voordeel is dat je een goede klankbalans kunt maken met andere instrumenten uit die periode." Inmiddels is de collectie uitgegroeid tot twaalf fagotten uit verschillende historische periodes.

De Passie van Händel

Eén daarvan klinkt ook in de Edesche Concertzaal tijdens de uitvoering van Händels Brockes-Passion, het jongste project van het Apollo Ensemble. Bij het woord ‘passie' denkt iedereen vooral aan Bach, maar ook Georg Friedrich Händel schreef prachtige passies. Daarvan werd zijn Brockes-Passion (ca. 1715) het meest bekend. Hij schreef dit meesterwerk op een tekst van Barthold Heinrich Brockes (1680-1747). In Händels tijd was dat een echte bestsellerauteur, want tussen 1712 en 1750 verscheen er elk jaar wel een passie op tekst van Brockes. Ook Bach verwerkte in zijn Johannes-Passion passages uit Brockes' passie-oratorium.

Dramatisch hoogstandje

Niet alleen de tekst, maar ook de muziek is van bijzonder hoge kwaliteit. Thomas Oltheten vertelt enthousiast: "Het is een van de eerste oratoria die Händel schreef, dus nog vââr de Messiah en Judas Maccabeus. Toch hoor je erin al veel van wat zijn latere oratoria zo uniek maakt. Vanaf het begin van de Brockes-Passion laat Händel zich van zijn meest gepassioneerde en emotionele kant horen. Dat heeft ermee te maken dat hij dit stuk niet voor de kerk schreef, zoals bijvoorbeeld Bach, maar voor het theater. Daardoor kon Händel nog meer inzoomen op de dramatiek van het lijdensverhaal."

Maximale capaciteit

Voor het Apollo Ensemble is het de eerste keer dat het deze Händel-passie uitvoert. "We verheugen ons er enorm op. Niet in de laatste plaats omdat het stuk precies voldoet aan de maximale capaciteit van ons ensemble. Händel schreef het voor acht zangers, twee hobo's, één fagot, strijkers en een basso continuo-groep. Daarmee is het een van onze grote producties. Niet alleen qua bezetting, maar ook in lengte, want met een duur van ongeveer twee uur is het echt een groots en serieus oratorium."

Fascinatie voor klank

Onder de handen van artistiek leider David Rabinovich wordt het ongetwijfeld een bijzondere ervaring. Vooral vanwege de unieke strijkersklank die het Apollo Ensemble onder zijn leiding heeft ontwikkeld: "David kwam eerst als violist bij het ensemble. Hij speelt nog steeds viool, al leidt hij het ensemble nu ook vanaf zijn instrument. Nog belangrijker is zijn fascinatie voor de klank. Het is zijn verdienste dat we een heel grote klankbeheersing hebben, vooral in het ‘pianissimo'. Daarmee bedoel ik dat hoe zacht we ook spelen, je de verschillende klankkleuren steeds duidelijk kunt horen. Bij ons is zacht niet alleen zacht, maar we hebben het ‘zacht' in allerlei verschillende smaken", lacht Thomas. Op de vraag of de argeloze luisteraar dat ook zal opvallen is het even stil, dan antwoordt Thomas met een knipoog: "Alleen in kwalitatief goede muziek komen zulk soort nuances tot hun recht..."

Luister op 23 maart naar het Apollo Ensemble in de Edesche Concertzaal.
Foto 2. Het Apollo Ensemble. Foto: Fotostudio Wierd

Interview - Laatst gewijzigd: 2020-09-17 11:00:05 · Gepubliceerd: 6 februari 2018 - 542

Activiteiten Edesche Concertzaal

Vanaf volgende week te bezoeken

Caspar Vos (piano), Niek Baar (viool) & Ella van Poucke (cello) - Brahms, Sjostakovitsj, Martin - Artist in residence


Wat hebben Johannes Brahms, Dmitri Sjostakovitsj en Frank Martin met elkaar gemeen? Alledrie wekken ze oude volksmuziektradities in hun stukken tot leven. Pianist en artist in residence Caspar Vos,...

Binnen enkele weken te bezoeken

Paul Lewis - Mozart, Beethoven, Brahms - Wereldpianisten


Voor de pianomuziek van Beethoven en Schubert moet je bij meesterpianist Paul Lewis zijn. Zijn interpretaties ontvangen lovende kritieken in de internationale pers. Tijdens dit pianorecital neemt...

Later dit jaar

Simone Lamsma (viool) & Jonathan Fournel (piano) - Brahms, Fauré, Ravel - Artist in Residence


Beleef een hartverwarmende avond met stervioliste Simone Lamsma en artist in residence Jonathan Fournel, winnaar van het Koningin Elisabethconcours 2021. Dit eensgezinde duo neemt je mee op een...

Quartetto Bernardini & Matthea de Muynck - Hobokwartetten van Mozart & Boccherini - Kamermuziek


Reis met Quartetto Bernardini mee naar het achttiende-eeuwse Europa van Mozart en Boccherini! Beide componisten schreven meesterlijke kamermuziek voor hobo en strijkkwartet. Ook klinkt een pakkende...

Barry Douglas - Schuberts Impromptu's en Liszts magistrale Sonate - Wereldpianisten


De Ierse pianist Barry Douglas werd op slag wereldberoemd door in 1986, als eerste niet-Rus sinds Van Cliburn, het gezaghebbende Tsjaikovski Internationaal Concours in Moskou te winnen. Deze...

UITGESTELD Barry Douglas - Schuberts Impromptu's en Liszts magistrale Sonate - Wereldpianisten


De Ierse pianist Barry Douglas werd op slag wereldberoemd door in 1986 als eerste niet-Rus sinds Van Cliburn het gezaghebbende Tsjaikovski Internationaal Concours in Moskou te winnen. Deze...

Combattimento - Händels orgelconcert 'De koekoek en de nachtegaal' - Oude Muziek


Dompel je onder in het Londen van Händel met Combattimento als je gids. In deze stad vierde deze beroemde barokcomponist muzikale triomfen met zijn opera's, oratoria en concerten. Vooral zijn...

Jaeden Izik-Dzurko - Bach, Rachmaninov, Franck - Wereldpianisten


Met de Canadese pianist Jaeden Izik-Dzurko beluister je een van de beste pianisten van zijn generatie. In 2024 speelde hij zich letterlijk in de kijker door de befaamde Leeds Piano Competition...

Victor Julien-Laferrière (cello) & Jonathan Fournel (piano) - Kamermuziek


Ontmoet Victor Julien-Laferrière, de stralende stercellist die te gast is bij onze artist in residence Jonathan Fournel. Hij won de Koningin Elisabethwedstrijd van 2017 en betovert wereldwijd...

Marigold Piano Quartet - Brahms & Fauré - Kamermuziek


Wat maakt een pianokwartet zo bijzonder? De combinatie van piano en strijktrio die samensmelt tot een hechte eenhei, waarvan het totaal meer is dan de som der delen. Het Marigold Piano Quartet...

Ronald Brautigam - Beethoven, Mozart, Schubert - Wereldpianisten


Wie Wenen zegt, denkt aan Mozart, Beethoven en Schubert. Meesterpianist Ronald Brautigam brengt hun muziek tot leven met ongekende verfijning en expressie. Tijdens dit concert neemt Brautigam je...

Kerstconcert I - Berghout Ensemble - Kerstlicht op Gouden Snaren


Harpiste Veronique Serpenti en het Berghout Ensemble zorgen voor een intiem kerstconcert rondom de harp. Mozarts Adagio & Allegro KV 617 voor glasharp en strijkkwartet vormt het sprankelende...

Kerstconcert II - Barbara Kozelj (mezzosopraan) & Thomas Beijer (piano) - Kerst bij Brahms, Schumann en Mompou


Mezzosopraan Barbara Kozelj en meesterpianist Thomas Beijer nemen je mee op een muzikale ontdekkingsreis langs Europese kersttradities. In Tsjechië hoor je de rijke, poëtische klanken van Dvořák en...

Lavinia Meijer (harp) & Reyer Zwart (piano, gitaar) - Glass, Mertens, Monk - Licht Klassiek


Voor harpiste Lavinia Meijer bestaan er geen muzikale grenzen. Even moeiteloos schittert ze op het klassieke concertpodium als op een popfestival. Wat altijd blijft, is haar sublieme spel en haar...

Schuberts 'Der Tod und das Mädchen' - Barbican Quartet - Strijkkwartetten


Vier internationale musici, vier unieke persoonlijkheden – samen vormen ze één ongeëvenaard strijkkwartet. Met het Barbican Quartet ervaar je een unieke stem in de kamermuziekwereld. Waar ze ook...

Hannes Minnaar - Schubert, Chopin & Regers Bachvariaties - Wereldpianisten


Meesterpianist Hannes Minnaar heeft nauwelijks nog introductie nodig. Al jaren behoort hij tot de absolute top onder de Nederlandse pianisten. Pers en publiek zijn het eens over zijn unieke...

Delta Piano Trio - Brahms, Smetana, Kurtág - Kamermuziek


Beleef een avond vol muzikale magie met het Delta Piano Trio, een van de meest opwindende pianotrio's van Nederland! Dit gerenommeerde ensemble is niet meer weg te denken van het kamermuziekpodium...

Maria Milstein (viool), Quirine Viersen (cello) & Elisa Karen Tavenier (altviool) - Mozart, Schubert, Weinberg - Kamermuziek


Violist Maria Milstein, cellist Quirine Viersen en altviolist Elisa Karen Tavenier vormen een ijzersterk trio op het concertpodium. Als solist en in ensembles als het Van Baerle Trio en het Animato...

Jonathan Fournel - Chopins Grande Valse Brillante en Schuberts Wanderer Fantasie - Wereldpianisten


Artist in residence Jonathan Fournel raakt het hart met zijn verfijnde expressie en ongekende muzikaliteit. Als winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd 2021 vertelt hij met de kleinste nuances...

Telemanns Passie: Seliges Erwägen des bitteren Leydens und Sterbens Jesu Christi


Georg Philipp Telemann schreef maar liefst veertig passies en zeven passie oratoria. Na Telemanns dramatische Brockes-Passion waagt het Apollo Ensemble zich nu aan zijn passie-oratorium Seliges...

Izhar Elias (gitaar) & Fernando Cordas (gitaar) - Dos Amigos & The Godfather - Licht Klassiek


Stap met topgitaristen Izhar Elias en Fernando Cordas in de wereld van de Spaanse gitaar. Deze virtuoze vrienden brengen de Spaanse gitaartraditie tot leven op zowel historische als moderne...

Andrei Korobeinikov - Beethoven, Haydn, Messiaen - Wereldpianisten


Andrei Korobeinikov – winnaar van de Scriabin International Piano Competition 2004 – maakt indruk met zijn poëtische spel en vurige intensiteit. In de Edesche Concertzaal brengt hij een gelaagd...

Annelien van Wauwe (klarinet), Paloma Kouider (piano), Louis Rodde (cello) - Beethoven, Brahms, Schumann - Kamermuziek


Met klarinettist Annelien van Wauwe, pianist Paloma Kouider en cellist Louis Rodde gezamenlijk op het podium wordt het een groot muzikaal feest. Deze drie topsolisten spelen drie tophits uit het...

Animato Kwartet - Mozart, Schubert, Bartók - Strijkkwartetten


Het Animato Kwartet bezorgt je een avond vol Weense flair en Hongaarse pit. Mozart en Schubert beluister je op de toppen van hun kunnen met hun late kwartetten. In Mozarts Strijkkwartet KV 589...