door

"Het publiek moet op het puntje van zijn stoel zitten!"

Foto 1. Het Dudok Quartet Amsterdam. Tweede van links: Marleen Wester. Foto: Marco Borggreve

Dudok Quartet Amsterdam treedt op in de Edesche Concertzaal

archief oud artikel 24 oktober 2018 Cultuur Ede, Gelderland Sommige kinderen weten al heel jong wat ze later willen doen en waarom. Marleen Wester van Dudok Quartet Amsterdam was zo'n meisje. Op driejarige leeftijd wist ze dat ze viool wilde spelen. Een muziekprogramma op televisie vormde de trigger. “Ik vond het boeiend om te zien dat als je een snaar aanstrijkt er dan een toon klinkt.” Die bekoring heeft haar nooit losgelaten. “Het fascineert me nog steeds, juist omdat die toon iets met je doet.”

Marleen komt niet uit een gezin van musici, maar de muzikale interesse van haar familie nam toe, naarmate zij steeds vaardiger werd op de viool. “Thuis stond altijd Radio 4 aan en mijn broer heeft door het vele luisteren een enorm muzikaal geheugen, dus ergens zit er toch wel iets.”

Het Dudok Quartet Amsterdam horen in een kleine, sfeervolle concertzaal? Bestel dan kaarten voor hun concert in de Edesche Concertzaal.

Vioolbouw

De ouders van Marleen spelen geen instrument, maar haar vader ontwikkelde gaandeweg wel een bijzondere interesse voor vioolbouw. “Op mijn zesde begon ik met vioolles en mijn vader ging eigenlijk altijd wel mee. Vanaf mijn twaalfde kreeg ik les van Lorna Glover, die boeken over vioolbouw in haar kast had staan. Tijdens les snuffelde hij daar graag in en raakte steeds meer geïnteresseerd in vioolbouw.” Van het een kwam het ander en inmiddels is vader Wester een enthousiast bouwer van strijkinstrumenten.

Subtiele hint

Hoewel Marleen in haar vioolspel met sprongen vooruit ging, kwam het idee om naar het conservatorium te gaan niet direct bij haar op. “Ik wilde wel viooljuf worden. Dat was herkenbaar, want mijn vader zat zelf in het onderwijs. Maar ja, daarvoor moet je wel naar het conservatorium.” Een subtiele hint van haar leraar Rudolf Zwartjes zette haar aan het denken. Marleen vertelt: “Hij was erg enthousiast over mijn spel en ik ontmoette hem regelmatig tijdens concerten waar mijn ouders mij mee naartoe namen. Toen we naar een concert van Saskia Viersen (de zus van celliste Quirine Viersen, red.) waren geweest vroeg hij: ‘denk je dat je dit later ook kunt?' Daarmee duwde hij me voorzichtig in de richting van het concertpodium.”

Brede aanpak

Vioolpedagoge Lorna Glover stoomde haar klaar voor het conservatorium en in het jaar 2000 werd Marleen toegelaten tot de jong talentafdeling van het Conservatorium van Amsterdam. Welke van haar docenten het meest richtingbepalend is geweest voor haar carrière kan ze niet zeggen. “Allemaal hebben ze me op hun eigen manier de weg gewezen.” Op haar beurt koos Marleen voor een brede aanpak, waarbij ze zowel de barokviool als de viola d'amore ter hand nam. Tegelijk verdiepte ze zich ook in hedendaagse muziek.

Tienmaal is scheepsrecht

Wat Marleen ook aanpakte, ze deed dat altijd grondig. “Een van de belangrijkste dingen die ik heb geleerd is om muzikaal na te denken, zonder het technische element uit het oog te verliezen. Je leert hoe je oude muziek speelt, hoe je moet fraseren, maar ook dat je uren moet maken. Als je iets tien keer achter elkaar foutloos kunt, beheers je het. Maar gaat het de negende keer fout, dan moet je het weer opnieuw proberen tot je iets echt tien keer foutloos kunt spelen.” Behalve de speeltechniek kwam het ook aan op muzikaal voorstellingsvermogen. “Zonder een noot te spelen, maakte ik me een voorstelling van het stuk, met alleen de muzieknoten voor me. Als het me dan lukte om het uit hetzelfde stuk uit hoofd op papier te zetten, dan wist ik dat ik het stuk kende.”

Gevangenis

Ondanks de eenzame uren die ze studerend doorbracht, is Marleen allesbehalve een einzelgänger. Tijdens haar studie speelde ze in het Europees Jeugdorkest en werd ze eerste violist in het Ricciotti Ensemble. “Dat is een orkest met conservatoriumstudenten en amateurs. We speelden overal en voor allerlei mensen. Het liefst op plekken waar doorgaans weinig live muziek te horen is, zoals in gevangenissen, asielzoekerscentra en buurthuizen,” vertelt Marleen bevlogen. Het was in het Ricciotti Ensemble dat Marleen de andere leden van het Dudok Quartet Amsterdam leerde kennen. “We hebben trouwens nog steeds contact met het orkest. Als ze op tournee gaan, dan koken we voor ze,” vertelt Marleen met een grijns.

Beethoven zonder woorden

Die sociale component vormt nog steeds een belangrijk onderdeel van de muzikale identiteit van het Dudok Quartet Amsterdam. “Behalve spelen op klassieke podia, vinden we het ook heerlijk om voor kinderen op te treden. Klassieke muziek ontsluiten voor jonge oren en te laten horen hoe een stuk in elkaar zit en hun fantasie te prikkelen, vinden we leuk.” De aanpak is uitdagend. We hebben een theatervoorstelling gemaakt met Beethovens strijkkwartet op. 132. Dat is een voorstelling zonder woorden, in plaats daarvan werken we met een choreografe. Beethovens muziek bijvoorbeeld gaat veel over ontwikkeling. Dat laten we zien met theater, hoe een rups in een vlinder verandert.”

Kameleon en vliegende keep

Het Dudok Quartet Amsterdam is een van de weinige strijkkwartetten dat de complete bandbreedte beheerst tussen kindereducatie en het spelen op het hoogste niveau. Voor dat laatste waren de lessen bij het fameuze Alban Berg Quartett onontbeerlijk. “We waren ambitieus en wilden veel bijleren. Goed luisteren en kritisch zijn, dat het zuiver en gelijk is, dat zijn de eerste voorwaarden voor het strijkkwartetspel.” Zoals elk van de strijkers een eigen rol in het kwartet heeft, zo bracht iedere speler van het Alban Berg Quartett zijn eigen accenten aan. Het bepaalde Marleen ook bij haar eigen rol als tweede violist in het Dudok Quartet Amsterdam. “Ik ben kameleon en vliegende keep tegelijk. De tweede viool is de stem die het meest wisselt van rol of samenwerking binnen het kwartet. Een altviool heeft nog wel eens een solo, maar de tweede viool eigenlijk het minst. Ik moet mijn lol dus ergens anders vandaan halen”, lacht Marleen. “Je hoeft niet de melodie te spelen om de muziek vorm te geven, dat je dat juist samen doet is zo gaaf aan het spelen van strijkkwartetten.”

Beethoven en Janácek

Het Dudok Quartet Amsterdam straalt in de Edesche Concertzaal in drie topwerken uit het strijkkwartetrepertoire: Beethovens Strijkkwartet nr. 13 op. 130, zijn Grosse Fuge, op. 133 en het Eerste Strijkkwartet van Janácek. Over het verbindende element tussen deze stukken vertelt Marleen: “Beethoven en Janácek laten allebei op hun manier de traditionele vorm los van het klassieke strijkkwartet. Beethoven schrijft hele contrastrijke muziek die van de hak op de tak springt. Janácek speelt met klank op een meer associatieve manier. Bovendien zijn het alledrie erg onstuimige stukken.” Als tegenwicht speelt het Dudok Quartet Amsterdam strijkkwartetversies van muziek uit de renaissance. “Die oude muziek geeft een prachtig contrast, al zijn de samenklanken die bijvoorbeeld Gesualdo gebruikt voor die tijd heel bijzonder!”

Risico

Het zijn stukken die perfect passen bij de filosofie van het Dudok Quartet Amsterdam. Zelfs de naam van het kwartet is erop uitgekozen. Marleen Wester: “We hebben veel interesse in de muziek uit de tijd van architect Willem Dudok. Hij dacht veel na over de structuur van de muziek als vorm. Daar zijn wij ook veel mee bezig.” Het publiek zal daarvan zeker veel terughoren tijdens het concert. “We proberen een zo eerlijk mogelijke uitvoering te geven, die tegelijk zo levendig mogelijk is. Dat bereiken we door vol overgave te spelen en door soms flinke risico's te nemen. Daarmee stellen we ons op een bepaalde manier kwetsbaar op. Maar het belangrijkste is dat de luisteraar op het puntje van zijn stoel zit!”

Bestel tickets voor dit concert en andere op de Concertagenda van de Edesche Concertzaal.
Foto 2. Foto: Marco Borggreve

Nieuws - Laatst gewijzigd: 2018-10-25 09:09:35 · Gepubliceerd: 24 oktober 2018 - 269

Activiteiten Edesche Concertzaal

Vanaf volgende week te bezoeken

Caspar Vos (piano), Niek Baar (viool) & Ella van Poucke (cello) - Brahms, Sjostakovitsj, Martin - Artist in residence


Wat hebben Johannes Brahms, Dmitri Sjostakovitsj en Frank Martin met elkaar gemeen? Alledrie wekken ze oude volksmuziektradities in hun stukken tot leven. Pianist en artist in residence Caspar Vos,...

Binnen enkele weken te bezoeken

Paul Lewis - Mozart, Beethoven, Brahms - Wereldpianisten


Voor de pianomuziek van Beethoven en Schubert moet je bij meesterpianist Paul Lewis zijn. Zijn interpretaties ontvangen lovende kritieken in de internationale pers. Tijdens dit pianorecital neemt...

Later dit jaar

Simone Lamsma (viool) & Jonathan Fournel (piano) - Brahms, Fauré, Ravel - Artist in Residence


Beleef een hartverwarmende avond met stervioliste Simone Lamsma en artist in residence Jonathan Fournel, winnaar van het Koningin Elisabethconcours 2021. Dit eensgezinde duo neemt je mee op een...

Quartetto Bernardini & Matthea de Muynck - Hobokwartetten van Mozart & Boccherini - Kamermuziek


Reis met Quartetto Bernardini mee naar het achttiende-eeuwse Europa van Mozart en Boccherini! Beide componisten schreven meesterlijke kamermuziek voor hobo en strijkkwartet. Ook klinkt een pakkende...

Barry Douglas - Schuberts Impromptu's en Liszts magistrale Sonate - Wereldpianisten


De Ierse pianist Barry Douglas werd op slag wereldberoemd door in 1986, als eerste niet-Rus sinds Van Cliburn, het gezaghebbende Tsjaikovski Internationaal Concours in Moskou te winnen. Deze...

UITGESTELD Barry Douglas - Schuberts Impromptu's en Liszts magistrale Sonate - Wereldpianisten


De Ierse pianist Barry Douglas werd op slag wereldberoemd door in 1986 als eerste niet-Rus sinds Van Cliburn het gezaghebbende Tsjaikovski Internationaal Concours in Moskou te winnen. Deze...

Combattimento - Händels orgelconcert 'De koekoek en de nachtegaal' - Oude Muziek


Dompel je onder in het Londen van Händel met Combattimento als je gids. In deze stad vierde deze beroemde barokcomponist muzikale triomfen met zijn opera's, oratoria en concerten. Vooral zijn...

Jaeden Izik-Dzurko - Bach, Rachmaninov, Franck - Wereldpianisten


Met de Canadese pianist Jaeden Izik-Dzurko beluister je een van de beste pianisten van zijn generatie. In 2024 speelde hij zich letterlijk in de kijker door de befaamde Leeds Piano Competition...

Victor Julien-Laferrière (cello) & Jonathan Fournel (piano) - Kamermuziek


Ontmoet Victor Julien-Laferrière, de stralende stercellist die te gast is bij onze artist in residence Jonathan Fournel. Hij won de Koningin Elisabethwedstrijd van 2017 en betovert wereldwijd...

Marigold Piano Quartet - Brahms & Fauré - Kamermuziek


Wat maakt een pianokwartet zo bijzonder? De combinatie van piano en strijktrio die samensmelt tot een hechte eenhei, waarvan het totaal meer is dan de som der delen. Het Marigold Piano Quartet...

Ronald Brautigam - Beethoven, Mozart, Schubert - Wereldpianisten


Wie Wenen zegt, denkt aan Mozart, Beethoven en Schubert. Meesterpianist Ronald Brautigam brengt hun muziek tot leven met ongekende verfijning en expressie. Tijdens dit concert neemt Brautigam je...

Kerstconcert I - Berghout Ensemble - Kerstlicht op Gouden Snaren


Harpiste Veronique Serpenti en het Berghout Ensemble zorgen voor een intiem kerstconcert rondom de harp. Mozarts Adagio & Allegro KV 617 voor glasharp en strijkkwartet vormt het sprankelende...

Kerstconcert II - Barbara Kozelj (mezzosopraan) & Thomas Beijer (piano) - Kerst bij Brahms, Schumann en Mompou


Mezzosopraan Barbara Kozelj en meesterpianist Thomas Beijer nemen je mee op een muzikale ontdekkingsreis langs Europese kersttradities. In Tsjechië hoor je de rijke, poëtische klanken van Dvořák en...

Lavinia Meijer (harp) & Reyer Zwart (piano, gitaar) - Glass, Mertens, Monk - Licht Klassiek


Voor harpiste Lavinia Meijer bestaan er geen muzikale grenzen. Even moeiteloos schittert ze op het klassieke concertpodium als op een popfestival. Wat altijd blijft, is haar sublieme spel en haar...

Schuberts 'Der Tod und das Mädchen' - Barbican Quartet - Strijkkwartetten


Vier internationale musici, vier unieke persoonlijkheden – samen vormen ze één ongeëvenaard strijkkwartet. Met het Barbican Quartet ervaar je een unieke stem in de kamermuziekwereld. Waar ze ook...

Hannes Minnaar - Schubert, Chopin & Regers Bachvariaties - Wereldpianisten


Meesterpianist Hannes Minnaar heeft nauwelijks nog introductie nodig. Al jaren behoort hij tot de absolute top onder de Nederlandse pianisten. Pers en publiek zijn het eens over zijn unieke...

Delta Piano Trio - Brahms, Smetana, Kurtág - Kamermuziek


Beleef een avond vol muzikale magie met het Delta Piano Trio, een van de meest opwindende pianotrio's van Nederland! Dit gerenommeerde ensemble is niet meer weg te denken van het kamermuziekpodium...

Maria Milstein (viool), Quirine Viersen (cello) & Elisa Karen Tavenier (altviool) - Mozart, Schubert, Weinberg - Kamermuziek


Violist Maria Milstein, cellist Quirine Viersen en altviolist Elisa Karen Tavenier vormen een ijzersterk trio op het concertpodium. Als solist en in ensembles als het Van Baerle Trio en het Animato...

Jonathan Fournel - Chopins Grande Valse Brillante en Schuberts Wanderer Fantasie - Wereldpianisten


Artist in residence Jonathan Fournel raakt het hart met zijn verfijnde expressie en ongekende muzikaliteit. Als winnaar van de Koningin Elisabethwedstrijd 2021 vertelt hij met de kleinste nuances...

Telemanns Passie: Seliges Erwägen des bitteren Leydens und Sterbens Jesu Christi


Georg Philipp Telemann schreef maar liefst veertig passies en zeven passie oratoria. Na Telemanns dramatische Brockes-Passion waagt het Apollo Ensemble zich nu aan zijn passie-oratorium Seliges...

Izhar Elias (gitaar) & Fernando Cordas (gitaar) - Dos Amigos & The Godfather - Licht Klassiek


Stap met topgitaristen Izhar Elias en Fernando Cordas in de wereld van de Spaanse gitaar. Deze virtuoze vrienden brengen de Spaanse gitaartraditie tot leven op zowel historische als moderne...

Andrei Korobeinikov - Beethoven, Haydn, Messiaen - Wereldpianisten


Andrei Korobeinikov – winnaar van de Scriabin International Piano Competition 2004 – maakt indruk met zijn poëtische spel en vurige intensiteit. In de Edesche Concertzaal brengt hij een gelaagd...

Annelien van Wauwe (klarinet), Paloma Kouider (piano), Louis Rodde (cello) - Beethoven, Brahms, Schumann - Kamermuziek


Met klarinettist Annelien van Wauwe, pianist Paloma Kouider en cellist Louis Rodde gezamenlijk op het podium wordt het een groot muzikaal feest. Deze drie topsolisten spelen drie tophits uit het...

Animato Kwartet - Mozart, Schubert, Bartók - Strijkkwartetten


Het Animato Kwartet bezorgt je een avond vol Weense flair en Hongaarse pit. Mozart en Schubert beluister je op de toppen van hun kunnen met hun late kwartetten. In Mozarts Strijkkwartet KV 589...